A Letter from Swami Paramatmananda Puri (Nealu)

I began my spiritual quest at the age of 18 and moved to India from the US at that young age. Now I am 64 years old. I was first introduced to Gail Tredwell in 1978 when she arrived in Tiruvanamalai at the ashram I had been residing in. Since I was living with and closely associating with a well-respected teacher, Gail looked upon me with reverence and respect. She would pose her spiritual questions to me, and I would give her general guidance on spiritual matters. Upon reaching Amma’s ashram at the beginning of 1980, Gail seemed innocent and shy initially, but I soon began to witness a change in her behavior. I was surprised by her obvious lack of maturity as her attitude quickly shifted and negativity got the better of her. She would react like a jealous child in relation to Amma, often kicking the side wall of the small hut that we lived in when peeved at Amma for whatever reason. As she eased into the living situation and began to feel at home, a different side of her personality manifested. At first, I thought it was due to her immaturity, but as timed passed, I realized that it was not that simple. She started to make fun of and mock people right in front of their faces without any tact. No one was exempt from her immature behavior, including me. If anyone directly criticized her, even if it was for a good reason, she would immediately react towards them with an unusual viciousness and display of emotion. Of course it’s natural to react when one is criticized, however, Gail’s reactions became more extreme and any respect for me quickly faded. She grew arrogant and abrasive. Somewhere I hoped that, through association with Amma, she might eventually start to introspect and mend her ways. Yet, this never happened, and even until the time she left this behavior not only continued but worsened.

“I asked her to give me a drink of water since I could not easily get up. Her mood instantly changed and she shouted at me to get it myself and then threw the dirty wet rag in my face.”

Initially, except the house where Amma’s parents and siblings resided, the rest of us lived in a single tiny hut. One day while I was laying down in the hut with a debilitating migraine headache, I felt very thirsty. At that time, Gail was cleaning the floor with an old rag. I asked her to give me a drink of water since I could not easily get up. Her mood instantly changed and she shouted at me to get it myself and then threw the dirty wet rag in my face. Naturally, I felt upset, got up, and struggled to make my way towards the bathroom on the far side of the property. It was midday and extremely hot, so I stopped behind the temple to rest in the shade in order to gain some strength. Amma saw me there visibly struggling and came over to see what was the matter. I explained to her what just happened. Saddened by Gail’s latest outburst, she advised that I consider Gail as an ignorant child and not react when mistreated by her. If I did react, it would make me as ignorant as she was. This made perfect sense, and I decided to practice patience and restraint from then on. Of course, with Gail around, there were a lot of opportunities to practice these teachings.

I used to feel sympathetic towards her because, from my experience serving my spiritual teacher in Tiruvannamalai, I knew that serving a Mahatma was an austerity equal to performing immense spiritual practice. Due to the close proximity of such beings, a devotee’s innermost negative tendencies, like anger and rebellion, come to the surface and cause a lot of inner turmoil, which may manifest externally in one’s conduct as well. But, eventually, a devotee realizes what is happening and learns to restrain and reject those vasanas (innate tendencies). They are like poison that was consumed in the past and prevents one from becoming healthy unless purged out. In other words, these negative vasanas that have accumulated from past due to ignorance must surface and be destroyed in order to develop purity of mind. Of course, Amma was fully aware of this fact, and always found ways to teach us to become aware of our own negativities and inner struggles. She had even advised myself and Gail, very early on, that a Guru will first reveal a bit of their divinity to the disciple and then act in such a way as to bring out one’s vasanas in order to purify the disciple. Such teachings are for one’s spiritual growth and evolution and must be taken as lessons to learn from.

I continued to show sympathy towards Gail as I mentioned before. But eventually, her anger, arrogance and foolishness not only persisted, but grew. I wondered about her stubborn nature but could not do anything about it. I could just silently observe it. Eventually, I decided to keep a safe distance and had minimal contact with her during the last years of her stay.

 “Reading these allegations make me think she is very confused and mentally unwell. She herself mentions in her book that, ‘I felt too much pain to review my beliefs or to determine what had been real and what had been projection.’ This statement reveals a lot about Gail’s false perceptions.”

During her 20 years at the ashram, I was not aware of the accusations of abuse that she has leveled in her book against Amma and Amma’s disciples. Reading these allegations make me think she is very confused and mentally unwell. She herself mentions in her book that, “I felt too much pain to review my beliefs or to determine what had been real and what had been projection.” This statement reveals a lot about Gail’s false perceptions.

Depression is a condition in which, among other things, can cause a consistently negative, painful and angry mindset. Depressed people can perceive those close to them with paranoia and negativity and project situations upon them. When the brain chemistry becomes unbalanced due to various factors, this is what happens. Medicine can help a lot, but it is difficult and humbling to admit to oneself that one should get treatment. Although Gail was in a very bad state when she left, I never felt that she would publish a book like this and go to such extremes to promote it. Although she obviously had a lot of anger and resentment, I never imagined that she would write a book, which is self-destructive and might destroy the faith of others who are not beginners and well-grounded in their faith. Surely, she did have some awareness of Amma’s greatness. I think that the people who showed a lot of sympathy towards her after she left, encouraged her to write and publish the book and convinced her that it was the right thing to do. As some of them had already published material against the topic of gurus, perhaps seeing Gail’s vulnerable condition prompted them to selfishly seize an opportunity to push her book out in the marketplace. Gail quotes some of those ideas at the end of the book and it’s obvious there was a motive to push an agenda.

Swami Paramatmananda Puri

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Translated to Malayalam:

വ്യക്തിത്വവൈകല്യവും വിഷാദരോഗവും ഒരു ഒരു അജണ്ടയും

ഗെയിൽ ട്രെഡ്‌വെലിനെ ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ –
സ്വാമി പരമാത്മാനന്ദപുരി

18ാം വയസ്സില്‍ ആദ്ധ്യാത്മികാന്വേഷണത്തിന് ഇറങ്ങി തിരിച്ച ഞാന്‍, ആ ഇളം പ്രായത്തില്‍ത്തന്നെ അമേരിക്കയില്‍നിന്ന് ഭാരതത്തില്‍ എത്തി. ഇപ്പോള്‍ എനിക്ക് 64 വയസ്സുണ്ട്. 1978 -ല്‍ ഞാന്‍ തിരുവണ്ണാമല ആശ്രമത്തില്‍ വസിച്ചിരുന്ന സമയത്ത് ഗെയിൽ അവിടെ വന്നപ്പോഴാണ് ഞാനവരെ ആദ്യമായി പരിചയപ്പെട്ടത്. വളരെ സമാദരണിയനായ ഒരു ആദ്ധ്യാത്മിക ഗുരുവിന്റെ കൂടെ വസിക്കുകയായിരുന്നു ഞാന്‍. ഗുരുവുമായി അടുത്ത് ഇടപെടുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ആയതിനാല്‍, ഗെയിൽ എന്നെ വിനയത്തോടും ബഹുമാനത്തോടും കൂടിയാണ് കണ്ടിരുന്നത്. അവര്‍ എന്നോത് ആദ്ധ്യത്മിക ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കും; ഞാന്‍ പൊതുവായ ആദ്ധ്യാത്മികമാര്‍ഗ്ഗ നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ നല്കുകയും ചെയ്യും.

1980ന്റെ തുടക്കത്തില്‍ അമ്മയുടെ ആശ്രമത്തില്‍ എത്തുമ്പോള്‍, ആദ്യമൊക്കെ, ഗെയിൽ നിഷ്‌കളങ്കയും ലജ്ജാശീലയുമായാണ് കാണപ്പെട്ടത്. പക്ഷേ പെട്ടെന്ന് അവരില്‍ ഒരു സ്വഭാവമാറ്റം കണ്ട് തുടങ്ങി. അവരുടെ പക്വതയില്ലായ്മ എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി; അവരുടെ സമീപനം പെട്ടെന്ന് മാറി, കുത്സിതത്വം അവരെ കീഴ്‌പ്പെടുത്തി. അസൂയക്കാരിയായ ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലെ അവര്‍ അമ്മയോട് പെരുമാറി. അമ്മയോട് എന്തെങ്കിലും കാര്യത്തിന്റെ പേരില്‍ നീരസപ്പെട്ടാല്‍, ഞങ്ങള്‍ വസിക്കുന്നചെറുകുടിലിന്റെ വശങ്ങളില്‍ അവര്‍ ചവുട്ടി തൊഴിക്കും. അവര്‍ ആ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളോട് ഇണങ്ങി പൊരുത്തപ്പെട്ടപ്പോള്‍ അവരുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ മറ്റൊരു വശം പ്രകടമായി തുടങ്ങി. അത് അവരുടെ അപക്വതമൂലമാണ് എന്നാണ് ഞാനാദ്യം കരുതിയതതെങ്കിലും, സമയം പോകുന്തോറും, അതത്ര നിസ്സാരമായ ഒരു വ്യക്തിത്വവൈകല്യമല്ല എന്നെനിക്ക് മനസ്സിലായി. ആള്‍ക്കാരെ, അവരുടെ മുഖദാവില്‍തന്നെ ഒരു വിവേകവുമില്ലാതെ അവര്‍ കളിയാക്കാനും നിന്ദിക്കാനും തുടങ്ങി. ഞാനടക്കം ആരുംതന്നെ അവരുടെ അപക്വപെരുമാറ്റത്തിന് ഇരയാകുന്നതില്‍ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടില്ല. ന്യായമായ കാര്യത്തിനാണെങ്കില്‍ പോലും, അവരെ ആരെങ്കിലും നേരിട്ട് വിമര്‍ശിച്ചാല്‍, അവര്‍ ഉടനെ ഹിംസ്രമായി പ്രതികരിക്കും; വികാരങ്ങള്‍ അനിയന്ത്രിതമായി പുറത്ത് വിടും. ഒരാളെ വിമര്‍ശിക്കുമ്പോള്‍ പ്രതികരിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികം തന്നെയാണെങ്കിലും ഗെയ്‌ലിന്റെ പ്രതികരണങ്ങള്‍ തീവ്രതരമായിക്കൊണ്ടിരുന്നു. എന്നോട് എന്തെങ്കിലും ബഹുമാനമുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ അതും പെട്ടെന്ന് മങ്ങി മറഞ്ഞു. അവര്‍ അഹങ്കാരിയും വഴക്കാളിയും ആയിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അമ്മയുമായുള്ള സഹവാസംകൊണ്ട് ഒരുനാള്‍ അവര്‍ ആത്മപരിശോധന ആരംഭിക്കുമെന്നും തന്റെ രീതികള്‍ തിരുത്തുമെന്നും ഞാന്‍ പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അതൊരിക്കലും സംഭവിച്ചില്ല. അവര്‍ വിട്ടുപോയ സമയം വരെ അതേ രീതി തുടര്‍ന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. അത് കൂടുതല്‍ വഷളായിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

തുടക്കത്തില്‍ അമ്മയുടെ മാതാപിതാക്കളും സഹോദരങ്ങളും വസിച്ചിരുന്ന കെട്ടിടത്തിന് പുറമേ ഒരു ചെറിയ കുടിലേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അതിലാണ് ഞങ്ങളെല്ലാം വസിച്ചുക്കൊണ്ടിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം അതിശക്തമായ മൈഗ്രേന്‍ ബാധിച്ച് ഞാന്‍ കുടിലില്‍ കിടക്കുകയായിരുന്നു. എനിക്ക് വല്ലാത്ത ദാഹം തോന്നി. അപ്പോള്‍ ഗെയിൽ ഒരു പഴംതുണി നനച്ച് നിലം തുടക്കുകയായിരുന്നു. എനിക്ക് എഴുന്നേല്ക്കാന്‍ വിഷമമുണ്ടായിരുന്നതിനാല്‍ ഞാന്‍ ഗെയ്‌ലിനോട് കുറച്ച് വെള്ളം കുടിക്കാന്‍ തരാന്‍ പറഞ്ഞു. പെട്ടെന്ന് അവരുടെ ഭാവം മാറി. തന്നെ വെള്ളമെടുത്ത് കുടിക്കാന്‍ അവര്‍ എന്റെ നേരെ അലറി പറഞ്ഞു. എന്നിട്ട്, ആ നനഞ്ഞ അഴുക്ക് തുണി  എന്റെ മുഖത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു. സ്വാഭാവികമായും ഞാന്‍ അസ്വസ്ഥനായി. എഴുന്നേറ്റ് ആ പുരയിടത്തിന്റെ മറ്റേ അതിരിലുണ്ടായിരുന്ന ബാത്‌റൂമിലേക്ക്, കഷ്ടപ്പെട്ട് നടക്കാന്‍ തുടങ്ങി. അത് ഉച്ചസമയമായിരുന്നു. കനത്തചൂടുമുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് കളരിയുടെ പിന്നിലെ തണലില്‍ നിന്ന് ഒന്ന് വിശ്രമിച്ച് കുറച്ച് ശക്തി സംഭരിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചു. ഞാന്‍ കഷ്ടപ്പെടുന്നത് പ്രത്യക്ഷത്തില്‍ത്തന്നെ കണ്ട്, അമ്മ, എന്താണ് കാര്യമെന്നറിയാന്‍ എന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു. എന്താണ് അല്പം മുമ്പ് നടന്നെതെന്ന് ഞാന്‍ അമ്മയോട് വിശദീകരിച്ചു. ഗെയ്‌ലിന്റെ ഈ പുതിയ പൊട്ടിത്തെറിയില്‍ ദുഃഖിതയായ അമ്മ, അവരെ അറിവില്ലാത്ത കുട്ടിയായി കാണണമെന്നും അവരുടെ ഉപദ്രവങ്ങള്‍ക്കെതിരെ പ്രതികരിക്കരുതെന്നും എന്നോട് പറഞ്ഞു. ഞാന്‍ പ്രതികരിച്ചാല്‍ ഞാനും അവരെപ്പോലെ അറിവില്ലാത്തവനാകും. ഇത് ശരിക്കും യുക്തിസഹമായി തോന്നിയതിനാല്‍, അന്ന് മുതല്‍ ക്ഷമയും ആത്മനിയന്ത്രണവും പാലിക്കാന്‍ ഞാന്‍ തീരുമാനിച്ചു. ഗെയിൽ അടുത്തുണ്ടായിരുന്നതിനാല്‍ ഈ ആദര്‍ശങ്ങള്‍ പരിശീലിക്കാന്‍ ധാരാളം അവസരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ.

തിരുവണ്ണാമലയില്‍വച്ച്, അവിടുത്തെ എന്റെ മുന്‍ഗുരുവിനെ പരിചരിച്ചിരുന്നപ്പോള്‍ ഉള്ള അനുഭവംവച്ച് എനിക്ക് ഒരു കാര്യം മനസ്സിലായിട്ടുണ്ട്: ഒരു മഹാത്മാവിനെ പരിചരിക്കുന്നത് കഠിന സാധനകള്‍ അനുഷ്ഠിക്കുന്നത് പോലെയുള്ള തപസ്സാണ്. അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ഗെയ്‌ലിനോട്  സഹാനുഭൂതി തോന്നാറുണ്ട്. മഹാത്മാക്കളുമായി വളരെയടുത്ത് പെരുമാറുമ്പോള്‍ ഭക്തരുടെ മനസ്സിന്റെ ഉള്ളറകളിലുള്ള ക്രോധം, അമര്‍ഷം തുടങ്ങിയ കുത്സിതവൃത്തികള്‍ പുറത്തു വന്ന് അതിയായ ആന്തരിക സംഘര്‍ഷം ഉണ്ടാക്കും. ഇതു ഒരാളുടെ ബാഹ്യപെരുമാറ്റത്തിലും പ്രകടമായേക്കാം. പക്ഷെ ക്രമേണ ഭക്തന്‍ എന്താണ് യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ സംഭവിക്കുന്നതെന്നറിഞ്ഞ് ആ വാസനകളെ ത്യജിക്കാനും സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാനും പഠിക്കുന്നു. ഇവ പണ്ടു കഴിച്ച വിഷം പോലെയാണ്. ഇവയെ പുറത്തു കളഞ്ഞില്ലെങ്കില്‍ ആരോഗ്യം ഉണ്ടാകില്ല. മറ്റൊരു വിധത്തില്‍ പറഞ്ഞാല്‍ ഭൂതകാലത്തില്‍ അജ്ഞാനംമൂലം സമ്പാദിച്ച കുത്സിതവാസനകളെ പൊക്കിയെടുത്തു നശിപ്പിച്ചാലേ മനശ്ശുദ്ധി കൈവരൂ. അമ്മയ്ക്ക് ഇക്കാര്യം നല്ലപോലെ അറിയാം. അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ സ്വന്തം കുത്സിതത്ത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആന്തരികസംഘര്‍ഷങ്ങളെക്കുറിച്ചും ബോധമുളളവരാകാന്‍ അമ്മ ഞങ്ങളെ പഠിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

വളരെ മുമ്പേ അമ്മ എന്നോടും ഗെയ്‌ലിനോടും ഉപദേശിച്ചിരുന്ന ഒരു കാര്യമുണ്ട്  ഗുരു ആദ്യം തന്റെ ദിവ്യത്വം ശിഷ്യനു അല്പം വെളിപ്പെടുത്തി കൊടുക്കും, പിന്നെ ശിഷ്യനെ ശുദ്ധീകരിക്കാന്‍ അവന്റെ വാസനകള്‍ പുറത്തു കൊണ്ടുവരുന്നതിനുതകുന്ന രീതിയില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കും. ഇങ്ങനെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് ഒരാളെ ആദ്ധ്യാത്മികമായി വളര്‍ത്തി വികസിപ്പിക്കാനാണ്.  ഇവ നമുക്കു പഠിക്കാനുളള പാഠങ്ങളാണ്. നേരത്തെ പറഞ്ഞപോലെ ഞാന്‍ ഗെയ്‌ലിനോട് സഹാനുഭൂതി കാണിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷേ അവരുടെ കോപവും അഹങ്കാരവും വിഡ്ഢിത്തവും മാറിയില്ല എന്നു മാത്രമല്ല ക്രമേണ കൂടിക്കൂടി വന്നു. അവരുടെ ദുര്‍വാശി കണ്ട് ഞാന്‍ അത്ഭുതപ്പെട്ടു പോയി. പക്ഷെ എനിക്കൊന്നും ചെയ്യാന്‍ പറ്റിയില്ല. തുടര്‍ന്നു ഞാന്‍ അവരില്‍ നിന്ന് സുരക്ഷിതമായ അകലം പാലിക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചു. അവരുടെ താമസകാലത്തിന്റെ അവസാന വര്‍ഷങ്ങളില്‍ പരമാവധി കുറച്ചു മാത്രമേ ഞാന്‍ അവരുമായി ഇടപ്പെട്ടിരുന്നുളളു. ഇപ്പോള്‍ അവര്‍ തന്റെ പുസ്തകത്തിലൂടെ അമ്മയ്ക്കും അമ്മയുടെ ശിഷ്യന്മാര്‍ക്കുമെതിരെ ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്ന ആരോപണങ്ങള്‍, എന്നെ പീഡിപ്പിച്ചിരുന്നു എന്ന ആരോപണങ്ങള്‍ അവരുടെ 20 വര്‍ഷത്തെ ആശ്രമജീവിതകാലത്ത് ഞാന്‍ കേട്ടിട്ടില്ല. ഈ ആരോപണങ്ങള്‍ വായിക്കുമ്പോള്‍ എനിക്കു മനസ്സിലാകുന്നത് അവര്‍ തെറ്റിദ്ധാരണകള്‍ക്ക് വശപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നും മാനസികമായി രോഗഗ്രസ്ഥയുമാണെന്നാണ്. തന്റെ പുസ്തകത്തില്‍ അവര്‍ സ്വയം പ്രസ്താവിക്കുന്നു, ”എന്റെ വിശ്വാസങ്ങളെ നിരൂപണം ചെയ്യുകയും, സത്യം സങ്കല്പവും വേര്‍തിരിച്ചു കാണാന്‍ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ അത്യന്തം വേദന അനുഭവിക്കുന്നു.” ഈ പ്രസ്താവന ഗേയ്‌ലിന്റെ മിഥ്യാധാരണകളെ വളരെയേറെ തുറന്നു കാട്ടുന്നു.

ഡിപ്രഷന്‍ എന്നൊരവസ്ഥയുണ്ട് (വിഷാദരോഗം). ഇതു മറ്റു രോഗാവസ്ഥകള്‍ക്കു പുറമേ, മാറാത്ത കുത്സിതത്ത്വവും പീഡയും, അമര്‍ഷവുമുളള ഒരു മാനസികതയും സംജാതമാകാം. ഡിപ്രഷന്‍ ബാധിച്ചവര്‍ അവര്‍ക്ക് ഏറ്റവും അടുപ്പമുളളവരെ സംശയരോഗത്തിന്റെ കണ്ണുകളിലൂടെ കുത്സിതത്ത്വത്തോടെ വീക്ഷിച്ചേക്കാം. ഇല്ലാത്ത കാര്യങ്ങള്‍ അവരില്‍ ആരോപിച്ചേക്കാം. പല നിദാനങ്ങളും കൊണ്ട് മസ്തിഷ്‌ക്കരാസഘടന അസന്തുലിതമാകുമ്പോള്‍ ഇതാണ് ഉണ്ടാവുക. ഇക്കാര്യത്തില്‍ മരുന്നുകള്‍ക്ക് വളരെ സഹായിക്കാന്‍ കഴിയും. പക്ഷെ തനിക്ക് ചികിത്സ വേണമെന്ന് സമ്മതിക്കാന്‍ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും തോന്നിയേക്കാം.

ആശ്രമം വിട്ടു പോകുമ്പോള്‍ ഗെയ്‌ലിന്റെ മാനസിക അവസ്ഥ വളരെ മോശമായിരുന്നു എങ്കിലും അവര്‍ ഇത്തരം ഒരു പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമെന്നോ, അതു പ്രചരിപ്പിക്കാന്‍ ഇത്രവരെ പോകുമെന്നോ എനിക്കു തോന്നിയില്ല. അവരില്‍ അധികമായ കോപവും അമര്‍ഷവും പ്രകടമായിരുന്നെങ്കിലും, ഇത്തരമൊരു പുസ്തകം എഴുതുമെന്ന് ഞാന്‍ ചിന്തിച്ചുപോലുമില്ല ആത്മനാശകമായ ഒരു പുസ്തകം, ആദ്ധ്യാത്മികതയില്‍ പ്രവേശിക്കുകപോലും ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തവരും വിശ്വാസത്തില്‍ ഉറച്ചിട്ടില്ലാത്തവരുമായവരുടെ വിശ്വാസം നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുസ്തകം.

അമ്മയുടെ മഹത്വത്തെ കുറിച്ച് എന്തെങ്കിലും ഒരു ധാരണ അവര്‍ക്ക് തീര്‍ച്ചയായും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അവര്‍ പോയപ്പോള്‍ അവരോട് വളരെയധികം അനുഭാവം പ്രകടിപ്പിച്ചവര്‍, അവരെ പുസ്തകമെഴുതാനും പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു കാണും, അതാണ് കരണീയം എന്നു ബോധ്യപ്പെടുത്തിക്കാണും, എന്നാണെനിക്കു തോന്നുന്നത്. അവരില്‍ ചിലര്‍, ഗുരുവിനെ സംബന്ധിച്ച വിഷയങ്ങളില്‍ നിഷേധാത്മക നിലപാടുകള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുളളവരാണ്. എളുപ്പം വളക്കാവുന്ന അവസ്ഥയിലാണ് ഗെയിൽ എന്നു കണ്ട്, ഒരുപക്ഷെ, അവസരം മുതലാക്കാന്‍ അവര്‍ മുതിര്‍ന്നതാകണം; അങ്ങനെ പുസ്തകം പ്രചരിപ്പിച്ചതാകണം. ഇത്തരം ചില ആശയങ്ങള്‍ പുസ്തകത്തിന്റെ അവസാനത്തില്‍ ഗെയിൽ ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു അജണ്ട നടപ്പിലാക്കാനുളള ഉദ്ദേശ്യം ഇതിന്റെ പിന്നിലുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാണ്.

Neil Rosner, USA